Uroczyste nadanie szkole imienia i organizowanie imprez związanych z postacią patrona należą do szeroko pojętego ceremoniału szkolnego. Wybranie dla szkoły patrona nie może być jednak celem samym w sobie, musi stać się środkiem pozwalającym stwarzać sytuacje wychowawcze dla kształtowania postaw i charakterów młodzieży na wzór wybranego bohatera.

Patronem szkoły zatem winna być postać zrozumiała i bliska ideałom młodzieży, działająca na jej wyobraźnię, reprezentująca walory godne naśladowania – piękna i prosta zarazem. Imię szkoły do której młody człowiek uczęszcza, zobowiązuje – to przeświadczenie zawsze winno nam towarzyszyć.

Tak rozumiejąc idee i sens nadawania szkole patrona w dniu 12 listopada 1996 r. Dyrekcja, Rada Pedagogiczna, Rada Rodziców, młodzież Publicznej Szkoły Podstawowej w Lubochni oraz zaproszeni goście uczestniczyli w uroczystości wręczenia sztandaru i nadania Szkole imienia Powstańców Styczniowych 1863 r. połączonej z odsłonięciem tablicy pamiątkowej. Szkoła przyjęła takie imię, ponieważ na terenie Lubochni i jej okolic powstańcy stoczyli wiele walk. Oddziałami powstańczymi dowodzili tutaj między innymi generał Antoni Jeziorański i major Ludwik Żychliński. Od kul kozackich zginęło 110 powstańców, a 5 z nich zostało żywcem spalonych w stodole we wsi Brenica. Ich prochy spoczywają na naszym cmentarzu. Na sztandarze znajduje się także między innymi herb Powstania Styczniowego.

Zamiarem grona pedagogicznego i uczniów jest utworzenie ogólnopolskiego klubu szkół noszących imię Powstańców Styczniowych.

Corocznie w rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego w naszej szkole obchodzony jest uroczyście Dzień Patrona. Staramy się, aby za każdym razem obchody te wyglądały inaczej. Organizowane są apele ukazujące sylwetki powstańców, konkursy ze znajomości wydarzeń styczniowych 1863r., konkursy plastyczne, pieśni i poezji powstańczej, okolicznościowe gazetki, wystawki książek o tematyce powstańczej. Imię, jakie nosi nasza szkoła to wyraz hołdu dla męczeństwa, bohaterstwa i patriotyzmu powstańców poległych w obronie ojczyzny.

Uważamy, że uczniowie Szkoły Podstawowej w Lubochni poprzez osiąganie dobrych wyników w nauce, uczciwe postępowanie i rzetelne wykonywanie obowiązków wobec innych i społeczeństwa godnie reprezentują imię szkoły, a tym samym rozumieją, co to znaczy być patriotą na co dzień.

 

 Poległym braciom w świętym boju

Dziś chcemy wieniec sławy nieść

Bo wolność wzrosła z ich krwi znoju

Więc bohaterom hołd i cześć.

 

Gdy Polska była w doli czarnej

Gdy szła po kraju smutna wieść

Złożyli doń z swej krwi ofiarnej

Więc bohaterom hołd i cześć.

 

Ich pamięć wśród nas wiecznie żywa

Będziemy ją w swych sercach nieść

Bo Polska przez ich czyn szczęśliwa

Więc bohaterom hołd i cześć.

(słowa: F. Błotnicki)

 

            Wychowanie patriotyczne w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Lubochni  jest traktowane jako wartość o podstawowym znaczeniu. Dlatego zadaniem wszystkich pracowników szkoły i uczniów jest budzenie szacunku dla dobra wspólnego, a społeczności lokalnej i państwowej w szczególności.

Patriotyzm to wielkie słowo związane z ojczyzną, tradycją, tożsamością narodową, honorem.

W Encyklopedii Powszechnej PWN czytamy: patriotyzm (słowo pochodzenia greckiego),  postawa społeczno-polityczna oparta na zasadach miłości

i przywiązania do ojczyzny, jedności i solidarności z własnym narodem, poczuciu więzi społecznej i wspólnoty kulturowej z innymi członkami narodu (...), podporządkowanie i poświęcenie dążeń osobistych sprawom narodu i ojczyzny (...)

Mały Słownik Języka Polskiego Stanisława Skorupki podaje też definicję patriotyzmu lokalnego: przywiązanie do swojego miejsca zamieszkania, szkoły, zakładu pracy itp. A patriota to ten, kto kocha swoją ojczyznę i swój naród, kto jest dbały o dobro ojczyzny.

Ale czy te słownikowe definicje, zachowały dziś swoją wartość? Czy wszystkie pokolenia pod hasłem patriotyzm rozumieją to samo? Jak powinniśmy pojmować tę wartość w tzw. zjednoczonej Europie?

Patriotyzm Polaków kojarzy się na ogół z bohaterska walką o niepodległość. Przykładów bohaterskich zachowań i postaw patriotycznych (jednostek i całych zbiorowości z czasów walk) dostarczają lekcje historii. Mówi się, że trudno być patriotą dnia codziennego. Czy tak musi być w rzeczywistości? Przecież zachowanie patriotyczne nie musi oznaczać tylko bohaterskiej walki zbrojnej, ale również solidną pracę lub naukę, rzetelne postępowanie i wykonywanie obowiązków wobec innych osób i społeczeństwa.

Pytanie o dzisiejszy patriotyzm wydaje się szczególnie ważne w kontekście reformy szkolnictwa, zakładającej przecież prymat celów wychowawczych nad edukacyjnymi.

Reforma szkolnictwa, a właściwie nauczania i wychowania zakłada, iż  kształtowanie patriotycznej postawy młodego człowieka należy zacząć od jego najbliższego otoczenia, a więc najpierw od kontaktu z rodziną, potem z kulturą środowiska lokalnego, miasta, powiatu, regionu, kończąc na poznaniu dziedzictwa kraju oraz cywilizacji śródziemnomorskiej.  A wszystko to oparte na „tradycyjnych wartościach”.

Zadaniem szkoły powinno być organizowanie różnorodnych wydarzeń (spotkań, uroczystości, inscenizacji, wycieczek) wyzwalających przeżycia związane z obchodzeniem świąt państwowych oraz ważnych dla kraju rocznic. Zapoznanie uczniów z symbolami, zasadami i instytucjami, które posiadają istotne znaczenie dla funkcjonowania narodu i państwa polskiego. Jak również przygotowanie nas do świadomego, aktywnego i odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu publicznym.

Wychowanie patriotyczne należy rozumieć przede wszystkim jako budzenie  szacunku dla państwa jako dobra wspólnego. Kategoria dobra wspólnego odnosi się także do rodziny i społeczności lokalnej. Żadna grupa społeczna nie może istnieć, jeśli nie będzie zbudowana na systemie wartości chroniących jej tożsamość. Dlatego w wychowaniu patriotyzm powinien być traktowany jako wartość o podstawowym znaczeniu.

 

Jednym z elementów wychowania patriotycznego jest metoda prezentowania młodzieży wartościowych wzorów, ukazywania jej frapujących, ciekawych osobowości, charakterów, przede wszystkim postaci ludzi związanych z ziemią i środowiskiem, w którym uczniowie żyją.

I właśnie tak rozumianemu wychowaniu patriotycznemu, realizowanemu poprzez ukazanie młodzieży postaci wybitnych Polaków podporządkowana zostaje uroczystość nadania szkole imienia patrona.

Nikogo, kto bliżej związany jest ze szkołą, nie trzeba przekonywać, że jednym z istotnych elementów działalności wychowawczej, patriotycznej jest osoba patrona szkoły.

Patron musi być związany z miejscowością, regionem i posiadać takie cechy, które dla dużej gromady uczniowskiej będą w przekonywujący sposób godne naśladowania.

Szkoła w swojej pracy wychowawczej nie tylko uwzględnia organizowanie różnych uroczystości, ale otacza sprawę ich przygotowania szczególną troską. Jest to ważne, ponieważ takie uroczystości wyzwalają w uczniach te najwartościowsze, bo patriotyczne uczucia.

Uroczystości związane ze świętem patrona dają duże możliwości oddziaływania na psychikę i wyobraźnię.

opracowanie: mgr Elżbieta Skoneczna

  

Bibliografia:

Brodacka E., Kilka słów o wychowaniu patriotycznym, Edukacja i Dialog 1998 nr 8.

Jundziłł I., O wychowaniu patriotycznym dzieci, Warszawa 1969.

Kudaj-Tłuszcz B., Uczyć patriotyzmu, Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 1987 nr 1

Pyrek J., Polski patriotyzm, Wychowawca 2000 nr 5.

Suwiński E., Uczyć patriotyzmu, Oświata i Wychowanie, 1988 nr 23.